Er werd in gelijkenissen gesproken

vb David 2 Samuel 12:1-7.

“En Hij leerde hun vele dingen in gelijkenissen, en Hij zeide tot hen in zijn onderwijs” Markus 4:2.
Gelijkenis: (parabole) een voorbeeld waardoor een leerstelling of een voorschrift wordt toegelicht; een vertelling, verzonnen maar in overeenstemming met de wetten en gebruiken van het menselijk leven
Leer/onderwijs: dat wat onderwezen wordt.
“Een ieder, die verder gaat en niet blijft in de leer van Christus, heeft God niet; wie in die leer blijft, deze heeft zowel de Vader als de Zoon” 2 Johannes 1:9.

Heb je jezelf nooit de vraag gesteld hoe het komt dat veel mensen niet begrijpen wat er in de bijbel staat ook al heb je het er met de paplepel ingegeven? Hoe het komt dat zij het niet zien en niet begrijpen wat God hen probeert duidelijk te maken? Het is niet moeilijk wat je hen zegt, het is zo simpel om te begrijpen en toch verstaan ze het niet.

Doel van gelijkenis (Matteus 13:10-17):
- om de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen bekend te maken aan hen die hun ogen en hun oren opendoen voor wat God te zeggen heeft
- om de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen verborgen te houden voor hen van wie het hart vet is, die hardhorend zijn en hun ogen toedoen.

De gelijkenis van de zaaier

De naam is eigenlijk niet heel doeltreffend wanneer men spreekt over de gelijkenis van de zaaier, het had beter de gelijkenis van de vier gronden genoemd.

“Een zaaier ging uit om zijn zaad te zaaien” Lukas 8:5
1) “En bij het zaaien viel een deel langs de weg en het werd vertrapt en de vogelen des hemels aten het op” Lukas 8:5.
2) “En een ander deel viel op de rotsbodem, en toen het opkwam, verdorde het, omdat het geen vochtigheid had” Lukas 8:6.
“Een ander deel viel op steenachtige bodem, waar het niet veel aarde had, en terstond schoot het op, omdat het geen diepe aarde had. Maar toen de zon opging, verschroeide het, en omdat het geen wortel had, verdorde het” Markus 4:5.
3) “En een ander deel viel midden tussen de dorens, en de dorens kwamen tegelijk op en verstikten het” Lukas 8:7.
“En een ander deel viel in de dorens en de dorens kwamen op en verstikten het en het gaf geen vrucht” Markus 4:7.
4) “Een ander deel viel in goede aarde, en toen dat opgekomen was, bracht het honderdvoudige vrucht” Lukas 8:8.
“En het overige viel in goede aarde en opkomende en uitstoelende gaf het vrucht, en het droeg tot dertigvoud, zestigvoud en honderdvoud toe” Markus 4:8.

Jezus’ uitlegging

“Het zaad is het woord Gods” Lukas 8:11.
Geloof komt door het horen van het Woord Gods (Romeinen 10:17)
De groei van het zaad is afhankelijk van de grond waarin het wordt gezaaid.
De groei van het zaad is in deze gelijkenis niet afhankelijk van de zaaier, noch van de kwaliteit van het zaad.
Jezus predikte deze woorden aan het meer van Galilea vanuit een vissersboot. Weinig entertainment gehalte zou ik zeggen, weinig aantrekking, slechts een man die woorden spreekt.
Het gebeurt wel eens dat de prediker de schuld krijgt
- het is te saai
- dat weten we al
- de prediker spreekt te eentonig
- in slaap vallen (verschillende soorten publiek, sommigen vallen in slaap tijdens de prediking)
Het klopt dat iemand die Gods Woord spreekt de verantwoordelijkheid heeft om een goed voorbeeld te geven, om het Woord recht te snijden en om gedreven door passie te handelen, maar eveneens hebben toehoorders  de verantwoordelijkheid om met een juist hart naar Gods Woord te luisteren.

1) Langs de weg
“Die langs de weg, zijn zij, die het gehoord hebben; daarna komt de duivel en neemt het woord uit hun hart weg, opdat zij niet zouden geloven en behouden worden” Lukas 8:12.
“Bij een ieder, die het woord van het Koninkrijk hoort en het niet verstaat, komt de boze en rooft wat in zijn hart gezaaid is: dat is de langs de weg gezaaide” Matteus 13:19.
Langs de weg: vgl aren plukken van discipelen (Markus 2:23)
De grond is zo hard aangetrapt door mensen, zodat het zaad niet in de grond kan dringen en het wordt vertrapt en door de vogels opgegeten. Het groeide totaal niet.
Satan, Gods tegenstander (1 Petrus 5:8) komt onmiddellijk het gezaaide Woord wegroven omdat mensen hun zonden niet willen nalaten.
“Dit is het oordeel, dat het licht in de wereld gekomen is en de mensen de duisternis liever gehad hebben dan het licht, want hun werken waren boos. Want een ieder, die kwaad bedrijft, haat het licht, en gaat niet tot het licht, opdat zijn werken niet aan de dag komen” Johannes 3:19-20.
Er is "meer liefde voor genot dan voor God" 2 Timoteus 3:4
Dit laat zien dat de satan de macht heeft om Gods Woord weg te roven omdat men er niet van wil weten. Zulke mensen geloven niet en worden niet behouden.
- Gallio (Handelingen 18:17),  hij trok er zich niets van aan/onverschilligheid
- sommige inwoners van Athene (Handelingen 17:32), wij zullen u hierover nog wel eens horen.
- sommigen hebben al zoveel keren de waarheid gehoord, maar ze nemen het niet ter harte (een ongelovige die ik ken, kan de Schrift zeer goed citeren, maar hij leeft als een goddeloze)
Zij verzetten zich tegen God en blazen zich op omdat ze de duisternis liefhebben "Legt dus af alle vuilheid en alle uitwas van boosheid en neemt met zachtmoedigheid het in u geplante woord aan, dat uw zielen kan behouden" Jak 1:21.
Omdat christenen dit soms zien, gaan ze vaak op zoek naar nieuwe methoden om mensen te winnen/lokken. Ze falen om te erkennen dat de harten van deze mensen niet goed zijn.

2) Op de rotsbodem
“Die op de rotsbodem, zijn zij, die het woord, zodra zij het horen, met blijdschap ontvangen; en dezen hebben geen wortel, zij geloven voor een tijd en in een tijd van beproeving worden zij afvallig” Lukas 8:13.
“En evenzo zijn, die op steenachtige plaatsen gezaaid worden, degenen, die, zodra zij het woord horen, het terstond met blijdschap aannemen.  Doch zij hebben geen wortel in zich, maar zijn mensen van het ogenblik; wanneer later verdrukking of vervolging komt om der wille van het woord, komen zij terstond ten val” Markus 4:16-17.
De bodem bestond uit steen waarop er een dun laagje grond lag, er was geen diepte van aarde. Hierdoor konden de wortelen zich niet uitstrekken naar het vocht in de grond, wat noodzakelijk is om een goede groei te hebben. Het zaad groeide, maar kwam niet tot zijn volwassenheid.
Deze zijn emotionele en oppervlakkige gelovigen (‘wow, dat was een geweldige preek. Prijs God daarvoor, halleluja’ is hun eerste reactie). Het gevoel verblindt hen voor wat Jezus nog te zeggen heeft.
Wanneer zij het licht van Christus zien, dan zijn ze blij dat er een uitweg is van de verwarring en belasting van de zonde. Ze geloven voor een tijd maar worden in tijden van beproeving afvallig.
Beproeving: het beproeven van iemands trouw, oprechtheid, standvastigheid; een verleiding tot zondigen, opkomend uit de verlangens of de uitwendige omstandigheden
Afvallig: terugtrekken, trouweloos worden, vluchten van
Zij die op steenachtige plaatsen bezaaid worden zijn zij die het woord met vreugde aanvaarden, maar die de kosten niet of niet voldoende berekenen en die hun kruis niet willen dragen  (Lukas 14:25-33).
- Wat overkomt me nu? Dit wil ik niet meemaken …
“Geliefden, laat de vuurgloed, die tot beproeving dient, u niet bevreemden, alsof u iets vreemds overkwame” 1 Petrus 4:12.
Vgl 1 Tessalonissenzen 3:3-5
Een prediker legt een deel van zijn leven en zijn ziel in de mensen waartegen hij spreekt. Om dan te zien hoe de satan dat werk kapot maakt, doet pijn.

3) In de dorens
“Wat in de dorens viel, dat zijn zij, die het gehoord hebben; en gaandeweg worden zij door zorgen en rijkdom en lusten des levens verstikt en zij brengen het niet tot vrucht” Lukas 8:14.
“En een ander deel zijn degenen, die in de dorens gezaaid worden: dit zijn zij, die het woord horen, maar de zorgen van de wereld en het bedrog van de rijkdom en de begeerten naar al het andere komen erbij en verstikken het woord en het wordt onvruchtbaar” Markus 4:18-19.
Het zaad is goed, de grond is goed, de groei is echt, maar het is niet alleen het Woord dat groeit, ook de dorens groeien. De doornen overwoekeren het goede zaad en zorgden ervoor dat het geen kans kreeg om vruchten te dragen. Er was geen ruimte meer om te groeien.
- de zorgen van de wereld (Matteus 6:24-34; Filippenzen 4:6-7)
 vgl de zorgen van vader (alleen maar met werk bezig waardoor hij zijn plichten naar zijn vrouw en kinderen niet nakomt, laat staan tijd voor God maakt),
vgl de zorgen van moeder (alleen maar met haar huishouden bezig waardoor zij haar plichten naar haar man en God niet nakomt)
- het bedrog van de rijkdom (1 Timoteus 6:5-10,17)
vgl zo druk bezig zijn om rijkdom te verwerven zodat het geestelijke wordt verwaarloosd. Ze vergeten dat zij moeten heersen over hun bezittingen ipv hun bezittingen over hen.
- de lusten van het leven/ begeerten naar al het andere (2 Petrus 2:10)
vgl te druk bezig met zichzelf te plezieren, dan met het gehoorzamen van God en het bezig Zijn met Gods Wil. Als je met God wandelt ben je meer bezig met het dienen van anderen, dan met het dienen van jezelf.
Zij brengen het niet tot vrucht, ze worden onvruchtbaar. De doornen verstikken het Woord.
- De rijke jongeling (Matteus 19:22)
- Demas (2 Timoteus 4:10).

4) In de goede aarde
“Dat in goede aarde, dat zijn zij, die met een goed en vroom hart het woord gehoord hebbende, dat vasthouden en vrucht dragen in volharding” Lukas 8:15.
“De in goede aarde gezaaide is hij, die het woord hoort en verstaat, die dan ook vrucht draagt en oplevert, deels honderdvoudig, deels zestigvoudig, deels dertigvoudig” Matteus 13:23.
Het zaad zal altijd vrucht dragen wanneer de bodem waarop het valt goed is. Het hart is de innerlijke mens, met het hart denken, hopen, vrezen, houden, haten, geloven, ... we. Het hart is de grond waarop het zaad wordt gezaaid.
Het goed hart zegt:
- ja, ik ben bereid om Gods Woord te horen en te geloven
- als ik beproefd wordt zal me dat niet bevreemden zodat ik afvallig wordt
- de zorgen van de wereld, de rijkdom en de lusten van het leven zijn dingen die moeten wijken in mijn leven opdat ik God welgevallig kan zijn.
Dit is het soort hart dat Gods Woord bestudeert en erover mediteert en in toepassing brengt.

Conclusie

Van welk soort grond is jouw hart? Dat wat er zal voortkomen uit het zaad dat wordt geplant in jouw hart is afhankelijk van het soort grond van waaruit je hart bestaat. “Ziet dan toe, hoe gij hoort” Lukas 8:18. Het gevolg van de prediking van Gods Woord is afhankelijk van hen die het horen.

Als het hart goed is, dan zullen de vruchten volgen.
Als het hart slecht is, dan zullen de vruchten uitblijven.

Jesaja 55:6-11.